Галоўная Падаткаабкладанне фізічных асоб Падаткі і зборы, якія выплачваюцца фізічнымі асобамі Збор за ажыццяўленне дзейнасці па аказанні паслуг у сферы аграэкатурызму ПАРАДАК прыцягнення суб'ектамі аграэкатурызму РАБОТНІКАЎ па працоўных дагаворах

ПАРАДАК прыцягнення суб'ектамі аграэкатурызму РАБОТНІКАЎ па працоўных дагаворах

Парадак прыцягнення суб'ектамі аграэкатурызму работнікаў
па працоўных дагаворах
У адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 9 кастрычнiка 2017 г. № 365 «Аб развіцці аграэкатурызму» (далей - Указ № 365) для ажыццяўлення дзейнасці па аказанні паслуг у сферы аграэкатурызму суб'екты аграэкатурызму маюць права прыцягваць фізічных асоб, у тым ліку, па працоўных дагаворах .

Указ № 365 уступіў у сілу 12 студзеня 2018 года.

Такім чынам, з прыняццем Указа № 365 суб'ектам аграэкатурызму прадастаўлена права прымаць на працу для ажыццяўлення сваёй дзейнасці работнікаў. Пры гэтым названыя працаўнікі не з'яўляюцца хатнімі работнікамі, як гэта было раней.

Адпаведна ў дачыненні да наёмных суб'ектамі аграэкатурызму работнікаў асаблівасці рэгулявання працы хатніх работнікаў, прадугледжаныя главой 26 Працоўнага кодэкса Рэспублікі Беларусь (далей - Працоўны кодэкс), а таксама пастанова Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь ад 30 жніўня 2006 года № 99 «Аб зацвярджэнні пераліку відаў паслуг, якія могуць выконвацца хатнімі работнікамі »не прымяняюцца.

Згодна з артыкулам 1 Працоўнага кодэкса наймальнік - гэта юрыдычная або фізічная асоба, якой заканадаўствам прадастаўлена права заключэння і спынення працоўнага дагавора з работнікам.

Такім чынам, з улікам норм Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 9 кастрычнiка 2017 г. № 365 «Аб развіцці аграэкатурызму» наймальнікамі з'яўляюцца наступныя суб'екты па аказанні паслуг у сферы аграэкатурызму:

1) фізічныя асобы, якія пастаянна пражываюць у аднакватэрным або блакіраваным жылым доме, у тым ліку кватэры ў блакіраваным жылым доме, у сельскай мясцовасці, малых гарадскіх паселішчах, якія вырабляюць сельскагаспадарчую прадукцыю на зямельных участках, прадастаўленых для будаўніцтва і (або) абслугоўвання жылога дома, або вядуць асабістую дапаможную гаспадарку на зямельных участках, прадастаўленых для гэтых мэт;

2) сельскагаспадарчыя арганізацыі.

Працоўны кодэкс прымяняецца ў дачыненні да ўсіх работнікаў і наймальнікаў, якія заключылі працоўны дагавор на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, калі іншае не ўстаноўлена актамі заканадаўства або міжнароднымі дагаворамі Рэспублікі Беларусь (артыкул 3 Працоўнага кодэкса).

Фізічная асоба, якая прыцягвае для выканання неабходных яму работ (паслуг) работніка, заключае працоўны дагавор самастойна, ад свайго імя.

Згодна з артыкулам 26 Працоўнага кодэкса пры заключэнні працоўнага дагавора наймальнік абавязаны запатрабаваць, а грамадзянін павінен прадставіць наймальніку:

1) дакумент, які сведчыць пра асобу; дакументы воінскага ўліку (для ваеннаабавязаных i асоб, якія падлягаюць прызыву на вайсковую службу);

2) працоўную кніжку, за выключэннем тых, хто ўпершыню паступае на працу і сумяшчальнікаў;

3) дакумент аб адукацыі або дакумент аб навучанні, які пацвярджае наяўнасць права на выкананне дадзенай работы;

4) накіраванне на працу ў лік броні для асобных катэгорый работнікаў у адпаведнасці з заканадаўствам;

5) індывідуальную праграму рэабілітацыі інваліда (для інвалідаў);

6) дэкларацыю аб даходах і маёмасці, страхавое пасведчанне, медыцынскую даведку аб стане здароўя і іншыя дакументы аб пацвярджэнні іншых абставін, якія маюць дачыненне да працы, калі іх прад'яўленне прадугледжана заканадаўчымі актамі.

Прыём на працу без названых дакументаў не дапускаецца.

Забараняецца патрабаваць пры заключэнні працоўнага дагавора дакументы, не прадугледжаныя заканадаўствам.

З работнiкамi, якiя прымаюцца на працу, могуць заключацца працоўныя дагаворы на нявызначаны тэрмін, тэрміновыя працоўныя дагаворы, у тым ліку кантракты.

Тэрміновы працоўны дагавор заключаецца ў выпадках, калі працоўныя адносіны не могуць быць устаноўлены на нявызначаны тэрмін з улікам характару будучай працы ці ўмоў яе выканання, а таксама ў iншых выпадках, прадугледжаных Працоўным кодэксам.

Працоўны дагавор на час выканання пэўнай работы заключаецца ў выпадках, калі час завяршэння працы не можа быць вызначана дакладна.

Працоўны дагавор на час выканання сезонных работ заключаецца ў выпадках, калі працы з-за прыродных і кліматычных умоў могуць выконвацца толькі на працягу пэўнага сезону.

Калі ў працоўным дагаворы не абумоўлены тэрмін яго дзеяння, дагавор лічыцца заключаным на нявызначаны тэрмін.

Працоўныя праваадносіны маюць, як правіла, працяглы характар. Выключэнне могуць складаць часовыя або сезонныя працы, калі працаўнік прымаецца на працу на пэўны час (главы 23 і 24 Працоўнага кодэкса).

Разнавіднасцю тэрміновага працоўнага дагавора з'яўляецца кантракт, які заключаецца ў парадку і на ўмовах, прадугледжаных заканадаўствам аб працы, а менавіта Дэкрэтам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 26 ліпеня 1999 г. № 29 «Аб дадатковых мерах па ўдасканаленні працоўных адносін, умацаванні працоўнай і выканальніцкай дысцыпліны», Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 12 красавіка 2000 г. № 180 «Аб парадку прымянення Дэкрэта Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 26 лiпеня 1999 г. № 29», іншымі актамі заканадаўства.

Працоўны дагавор заключаецца ў пісьмовай форме, складаецца ў двух экзэмплярах і падпісваецца бакамі. Адзін экзэмпляр перадаецца работніку, другі захоўваецца ў наймальніка.

Змест і ўмовы працоўнага дагавора вызначаюцца пагадненнем бакоў з выкананнем патрабаванняў, прадугледжаных Працоўным кодэксам (артыкул 19 Працоўнага кодэкса).

Працоўны дагавор павiнен змяшчаць у якасцi абавязковых наступныя звесткі і ўмовы:

1) дадзеныя аб працаўніку і наймальніку, якія заключылі працоўны дагавор;

2) месца працы;

3) працоўная функцыя (работа па адной або некалькіх прафесіях, спецыяльнасцях, пасадах з указаннем кваліфікацыі ў адпаведнасці са штатным раскладам наймальніка, функцыянальнымі абавязкамі, службовай iнструкцыяй). Найменне прафесій, пасад, спецыяльнасцей павінна адпавядаць кваліфікацыйным даведнікам, што зацвярджаюцца ў парадку, якi вызначаецца Урадам Рэспублiкi Беларусь;

4) асноўныя правы і абавязкі работніка і наймальніка;

5) тэрмін працоўнага дагавора (для тэрміновых працоўных дагавораў);

6) рэжым працы і адпачынку (калі ён у дачыненні да гэтага работніка адрозніваецца ад агульных правілаў, устаноўленых ў наймальніка);

7) умовы аплаты працы (у тым ліку памер тарыфнай стаўкі (акладу) работніка, даплаты, надбаўкі і заахвочвальныя выплаты).

У працоўным дагаворы могуць прадугледжвацца дадатковыя ў параўнанні з часткай другой гэтага артыкула ўмовы аб усталяванні выпрабавальнага тэрміну, тэрміну абавязковай працы пасля атрымання адукацыі не менш устаноўленага дагаворам, калі навучанне адбывалася за кошт сродкаў наймальніка, і іншыя ўмовы, якія не пагаршаюць становішча работніка ў параўнанні з заканадаўствам і калектыўным дагаворам.

Прыкладная форма працоўнага дагавора зацверджана пастановай Міністэрства працы Рэспублікі Беларусь ад 27 снежня 1999 г. № 155, а прыкладная форма кантракта наймальніка з працаўніком - пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 2 жнiўня 1999 года. № 1180.

Працоўным кодэксам вызначаны шэраг дакументаў, наяўнасць якіх з'яўляецца абавязковай для наймальніка. Вядзенне такіх дакументаў дазваляе наймальніку юрыдычна пісьменна выбудаваць узаемаадносіны з працаўнікамі, мінімізуе рызыкі па працоўных спрэчках, з'яўляецца падставай для рэалізацыі работнікамі сацыяльных правоў (прызначэнне дапамог, пенсій і г.д.).

Да такіх дакументаў рэкамендуецца адносіць:

1. Правілы ўнутранага працоўнага распарадку.

2. Пісьмовыя працоўныя дагаворы (кантракты).

3. Штатны расклад.

4. Загады (распараджэнні) па асабістым складзе (аб заключэнні, змене, спыненні працоўнага дагавора, аб прадастаўленні адпачынкаў, пра камандзіроўку, аб ужыванні (зняцці) дысцыплінарнага спагнання і іншыя).

5. Падставы да загадаў па асабоваму складу (дакладныя запіскі, заявы, акты, працоўныя дагаворы, тлумачальныя запіскі).

6. Працоўныя кніжкі (укладышы да іх) работнікаў.

7. Кнiга ўлiку руху працоўных кніжак і ўкладышаў да іх.

8. Апавяшчэнне работніка аб прадаўжэнні кантракту, заключэнні новага кантракту, пра спыненне працоўных адносін у сувязі са сканчэннем тэрміну дзеяння кантракта.

9. Заявы работнікаў аб прадастаўленні адпачынку.

10. Табель уліку выкарыстання працоўнага часу.

11. Разліковыя лісткі.

Дадзены пералік не з'яўляецца вычарпальным, паколькі ў працэсе працоўных адносін можа ўзнікаць абавязак афармлення іншых дакументаў.

Да дакументаў, якія становяцца абавязковымі пры пэўных абставінах, рэкамендуецца адносіць, у прыватнасці:

1. Службовыя інструкцыі работнікаў (калі ўсе службовыя абавязкі работнікаў не адрэгуляваныя ў працоўных дагаворах).
2. Дагаворы аб поўнай калектыўнай або індывідуальнай матэрыяльнай адказнасці работнікаў (калі ў наймальніка працуюць работнікі, якія з'яўляюцца матэрыяльна адказнымі асобамі).

3. Графік зменнасці (калі праца носіць зменны характар).

4. Палажэнне аб аплаце працы і прэміраванні (калі якія-небудзь з умоў аплаты працы і прэміравання, якія прымяняюцца ў наймальніка, не адрэгуляваныя ні ў адным іншым дакуменце, напрыклад у працоўным дагаворы).

Неабходнасць афармлення (наяўнасці) iншых дакументаў кадравага справаводства, якая ўзнікае па канкрэтных сітуацыях у працэсе працоўнай дзейнасці, вызначаецца наймальнікам у адпаведнасці з заканадаўствам аб працы.

Парадак выплаты абавязковых страхавых узносаў

1. Парадак выплаты суб'ектамі аграэкатурызму ўзносаў за сябе

Суб'екты аграэкатурызму маюць права (у адпаведнасці з часткай другой артыкула 7 Закона Рэспублікі Беларусь «Аб асновах дзяржаўнага сацыяльнага страхавання» (далей - Закон аб асновах))удзельнічаць у сістэме дзяржаўнага сацыяльнага страхавання шляхам самастойнай выплаты ўзносаў на пенсійнае і / або сацыяльнае страхаванне ў добраахвотным парадку. Для гэтага ім неабходна стаць на ўлік у якасці плацельшчыка ўзносаў у органе Фонду сацыяльнай абароны насельніцтва Міністэрства працы і сацыяльнай абароны па месцы свайго пастаяннага жыхарства ў Рэспубліцы Беларусь (далей - Фонд) (пункт 2 Палажэння аб выплаце абавязковых страхавых узносаў, узносаў на прафесійнае пенсійнае страхаванне і іншых плацяжоў у бюджэт дзяржаўнага пазабюджэтнага фонду сацыяльнай абароны насельніцтва Рэспублікі Беларусь, зацверджанага Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 16.01.2009 № 40 (далей - Палажэнне аб выплаце)).

Для пастаноўкі на ўлік падаецца заява ўсталяванай формы з дадаткам да яе дакумента, які сведчыць пра асобу, дакумента, які пацвярджае выплату збору за ажыццяўленне дзейнасці па аказанні паслуг у сферы аграэкатурызму (падпункт 3.12 пункта 3 Палажэння аб парадку пастаноўкі на ўлік і зняцця з уліку плацельшчыкаў узносаў, зацверджанага пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 10 ліпеня 2009 г. № 917 (далей - Палажэнне № 917)).

Узносы выплачваюцца ў памеры 29 (на пенсійнае страхаванне) і (або) 6 (на сацыяльнае страхаванне) працэнтаў з вызначанага імі даходу, але не менш за суму памераў мінімальнай заработнай платы, усталяванай і праіндэксаванай у адпаведнасці з заканадаўствам (артыкул 2 і 3 Закона Рэспублікі Беларусь "Аб абавязковых страхавых узносах у бюджэт дзяржаўнага пазабюджэтнага фонду сацыяльнай абарона насельніцтва Рэспублікі Беларусь» (далей - Закон аб узносах)).

Выплата узносаў ажыццяўляецца з даты пастаноўкі на ўлік у органах Фонду штогод не пазней за 1 сакавіка года, наступнага за справаздачным годам (пункт 8 Палажэння аб выплаце).

У выпадку ўдзелу ў праваадносiнах па дзяржаўным сацыяльным страхаваннi грамадзяне, карыстаюцца правамі і нясуць абавязкі нароўні з грамадзянамі, за якіх і (або) якiмi ўзносы на дзяржаўнае сацыяльнае страхаванне выплачваюцца ў абавязковым парадку (частка трэцяя артыкула 7 Закона аб асновах).

Пры ажыццяўленні выплаты узносаў неабходна ў тэрміны, устаноўленыя Правіламі індывідуальнага (персаніфікаванага) уліку застрахаваных асоб у сістэме дзяржаўнага сацыяльнага страхавання, зацверджанымі пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 8 ліпеня 1997 г. № 837 (далей - Правілы), прадстаўляць у орган Фонду па месцы пастаноўкi на ўлік у якасці плацельшчыка узносаў індывідуальныя звесткі па форме ПУ-3 (далей - форма ПУ-3) (пункт 16 Правілаў), у якіх адлюстроўваецца інфармацыя пра суму выплат (даходу), на якія налічаны страхавыя ўзносы (глава 4 Інструкцыі аб парадку запаўнення форм персаніфікаванага ўліку, зацверджанай пастановай праўлення Фонду ад 19 чэрвеня 2014 г. № 7 (далей - Інструкцыя).

2. Парадак выплаты суб'ектамі аграэкатурызму ўзносаў за грамадзян, якія працуюць па працоўных дагаворах

Фізічныя асобы, якім заканадаўствам прадастаўлена права заключэння і спынення працоўных дагавораў з работнікамі, у тым ліку суб'екты аграэкатурызму (далей - працадаўцы), абавязаны на працягу 10 рабочых дзён стаць на ўлiк у якасцi плацельшчыкаў узносаў за работнікаў у органе Фонду па месцы жыхарства (пункт 2 Палажэння аб выплаце).

Для пастаноўкі на ўлік працадаўцы падаюць у органы Фонду заяву аб пастаноўцы на ўлік (форма ўсталяваная), а таксама прадстаўляюць дакумент, які сведчыць пра асобу, і працоўны (ыя) дагавор (ы).

Працадаўцы выплачваюць узносы ў бюджэт фонду ў памеры 34 працэнтаў (28 працэнтаў на пенсійнае страхаванне і 6 працэнтаў на сацыяльнае страхаванне). Акрамя таго, яны ўтрымліваюць з заробку работнікаў і пералічваюць у бюджэт фонду ўзносы ў памеры 1 працэнта на пенсійнае страхаванне (пункт 6 Палажэння аб выплаце і артыкул 3 Закона аб узносах).

Аб'ектам для налічэння узносаў у бюджэт фонду для працадаўцаў і працуючых грамадзян з'яўляюцца выплаты ўсiх вiдаў у грашовым i (або) натуральным выразе, налічаныя на карысць працуючых грамадзян на ўсiх падставах, незалежна ад крыніц фінансавання, акрамя прадугледжаных пералікам выплат, зацверджаным пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 25.01.1999 № 115, але не вышэй пяціразовай велічыні сярэдняй заработнай платы работнікаў у рэспубліцы за месяц, папярэднi, за якi выплачваюцца ўзносы (артыкул 2 Закона аб узносах).

Сума ўзносаў, якая падлягае выплаце за грамадзянiна, якi працуе за мінулы месяц, павінна быць не менш за суму гэтых узносаў, вылічанай з памеру мінімальнай заработнай платы, устаноўленай заканадаўствам і праіндэксаванай у месяцы, за які налічаны ўзносы (пункт 5 Палажэння аб выплаце).

Выплата за работнікаў узносаў у бюджэт фонду праводзiцца ў тэрмін не пазней за ўстаноўлены працоўным дагаворам дзень выплаты заработнай платы за мінулы месяц, але не пазней за 20-е чысло месяца, наступнага за мінулым (пункт 4 Палажэння аб выплаце).

Пры заключэнні і спыненні працоўных дагавораў з работнікамі неабходна ў тэрміны, устаноўленыя Правіламі, прадстаўляць у органы Фонду па месцы пастаноўкі на ўлік у якасці плацельшчыка ўзносаў за работніка звесткі аб прыёме і звальненні па форме ПУ-2 (пункты 7,9,15 Правіл, глава 3 Інструкцыі), і форму ПУ-3 (пункты 7,16 Правіл, глава 4 Інструкцыі).

Калі на працу прымаецца фізічная асоба, якая не мае пасведчання сацыяльнага страхавання, то на яе на працягу 5 рабочых дзён з дня прыняцця на працу падаецца анкета застрахаванай асобы па форме ПУ-1 (пункт 14 Правіл, глава 2 Інструкцыі).

3. Парадак выплаты суб'ектамі аграэкатурызму ўзносаў за грамадзян, якія працуюць па грамадзянска-прававых дагаворах

Пры прыцягненні суб'ектамі аграэкатурызму фізічных асоб па грамадзянска-прававых дагаворах, прадметам якіх з'яўляюцца аказанне паслуг, выкананне работ (далей - грамадзянска-прававы дагавор), узносы за іх яны не выплачваюць. Аднак, прыцягнутыя грамадзяне маюць права ўдзельнічаць у сістэме дзяржаўнага сацыяльнага страхавання шляхам самастойнай выплаты ўзносаў на пенсійнае і (або) сацыяльнае страхаванне ў добраахвотным парадку (частка другая артыкула 7 Закона аб асновах). Для гэтага такія асобы могуць стаць на ўлік у органах Фонду па месцы жыхарства, прадставіўшы заяву аб пастаноўцы на ўлік, дакумент, які сведчыць пра асобу, і грамадзянска-прававы дагавор. Узносы выплачваюцца ў памеры 29 (на пенсійнае страхаванне) і (або) 6 (на сацыяльнае страхаванне) працэнтаў з вызначанага імі даходу, але не менш за суму памераў мінімальнай заработнай платы, усталяваную і праіндэксаваную ў адпаведнасці з заканадаўствам (артыкул 2 і 3 Закона аб узносах).

Выплата ўзносаў ажыццяўляецца з даты пастаноўкі на ўлік у органах Фонду штогод не пазней за 1 сакавіка года, наступнага за справаздачным годам (пункт 8 Палажэння аб выплаце).

У выпадку ўдзелу ў праваадносiнах па дзяржаўным сацыяльным страхаваннi грамадзяне, карыстаюцца правамі і нясуць абавязкі нароўні з грамадзянамі, за якіх і (або) якiмi ўзносы на дзяржаўнае сацыяльнае страхаванне выплачваюцца (частка трэцяя артыкула 7 Закона аб асновах).

У выпадку выплаты узносаў з выплат, налічаных па грамадзянска-прававых дагаворах, у орган Фонду ў тэрміны, устаноўленыя Правіламі, грамадзяне прадстаўляюць форму ПУ-3 (пункт 16 Правіл, пункты 14-16 Інструкцыі).

Дадзеныя звесткі атрыманы з сайта Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь
(http://mst.by/ru/law-explanation-ru/).